BLOKONDERWIJS® · Voor leerlingen en ouders · 03 / 07
Vóór je rijles / Het onderwijsplan
Meer oefenen is geen antwoord op de vraag hoe jij iets leert.
Als dezelfde fout terugkomt, moet de aanpak worden onderzocht. De uitleg, het moment waarop je die krijgt en de moeilijkheid van de situatie horen daarbij. De leerling aanwijzen als probleem legt niet uit hoe het probleem wordt opgelost.
Welke fietser?
Je slaat rechtsaf zonder het fietspad te bekijken. “Let op de fietser” komt pas nadat jij die fietser hebt gemist. Jij probeert te begrijpen waar die reed, terwijl de volgende verkeerssituatie alweer aandacht vraagt. Je moet terugdenken terwijl het verkeer vooruitdenken vraagt.
Wat moet vóór die bocht gebeuren?
Je moet vooraf begrijpen waar een fietser vandaan kan komen, wanneer je kijkt en wat je met die informatie doet. De instructeur moet nagaan of jij dat begrijpt voordat de verkeersdrukte en snelheid meer van je vragen. Alleen achteraf vertellen wat fout ging, maakt die voorbereiding niet zichtbaar.
Vraag vóór betaling om de inhoud, de manier van leren en de onderbouwing van de volgende stap.
Het onderwijsplan: hoe ga je dat leren?
Naast de inhoud van de opleiding moet ook de manier van leren duidelijk zijn.
Daarvoor is het onderwijsplan nodig.
Hoe word je voorbereid op een nieuwe verkeerssituatie? Welke uitleg krijg je voordat je iets moet uitvoeren? Hoe controleert de instructeur of je de uitleg werkelijk begrijpt? En wat gebeurt er wanneer dezelfde fout terugkomt?
Het onderwijsplan beschrijft hoe de leerstof voor jou begrijpelijk en toepasbaar wordt gemaakt.
Daarbij horen vragen zoals:
- Welke voorkennis heb je nodig?
- Wat moet je vooraf begrijpen?
- Welke informatie moet je leren opmerken?
- Welke denkstappen helpen je om een situatie te beoordelen?
- Hoe wordt de moeilijkheid opgebouwd?
- Wanneer krijg je ondersteuning en wanneer ga je zelfstandiger werken?
- Hoe wordt onderzocht waarom iets nog niet lukt?
- Welke andere uitleg of voorbereiding volgt als de aanpak onvoldoende werkt?
Het opleidingsplan vertelt wat je gaat leren. Het onderwijsplan maakt duidelijk hoe je dat leert.
Als leerling of ouder moet je beide kunnen begrijpen. Daarvoor hoef je geen onderwijsdeskundige te zijn.
Waarom alleen uitleg achteraf onvoldoende is
Stel dat je een kruispunt nadert.
Je moet de auto bedienen, verkeersborden herkennen, andere weggebruikers volgen, de voorrang beoordelen en bepalen wanneer je kunt doorrijden.
Als beginnende leerling moet je veel informatie tegelijk verwerken.
Wanneer je pas na afloop hoort wat je had moeten zien, blijft een belangrijke vraag openstaan:
Wist je vooraf waar je op moest letten, waarom dat belangrijk was en wanneer je daarover moest nadenken?
Feedback achteraf is waardevol. Maar die moet aansluiten op voorbereiding die je helpt om de situatie de volgende keer eerder te begrijpen.
Anders kan een terugkerend patroon ontstaan:
Je mist informatie. De instructeur grijpt in. Je krijgt uitleg. Tijdens een volgende situatie gebeurt iets vergelijkbaars.
Daarop volgt opnieuw: “Beter kijken”, “Eerder reageren” of “Je moet meer vooruitdenken”.
Maar hoe leer je dat precies?
Meer oefenen kan nodig zijn. Tegelijk moet worden onderzocht of de leerling voldoende begrijpt wat hij moet opmerken, welke betekenis dat heeft en welke keuze daarop volgt.